Besi Suyu Şartlandırma Nasıl Yapılır? Kazan Arızalarını Önlemenin 5 Temel Adımı
Endüstriyel kazan sistemlerinde besi suyu kalitesi, kazan performansı ve ömrü açısından kritik bir öneme sahiptir. Besi suyunun doğru şekilde şartlandırılmaması, kazanlarda korozyon, kireçlenme ve köpüklenme gibi arızalara yol açarak verim kayıplarına ve yüksek bakım maliyetlerine neden olur. Bu bağlamda, besi suyu şartlandırma işlemi, kazan sistemlerinin sağlıklı çalışması ve arızaların önlenmesi için vazgeçilmezdir. Bu yazımızda, besi suyu şartlandırmanın temel prensiplerini ve kazan arızalarını önlemek için uygulamanız gereken 5 temel adımı teknik ama anlaşılır bir dille ele alacağız.
Besi Suyu Şartlandırma Nedir?
Besi suyu, kazan sistemine doğrudan giren ve buhar üretiminde kullanılan sudur. Genellikle şebeke suyu veya arıtılmış su üzerinden temin edilir. Ancak bu suyun doğrudan kullanımı, içindeki çözünmüş sertlik, oksijen, karbon dioksit ve diğer mineraller nedeniyle çeşitli problemlere yol açar. Besi suyu şartlandırma, suyun fiziksel ve kimyasal özelliklerini uygun seviyeye getirmek için uygulanan işlemlerin tümüdür. Bu işlemler, kazan suyu kalitesini standartlara uygun hale getirmeyi ve arızaları önlemeyi amaçlar.
Neden Besi Suyu Şartlandırma Yapılmalıdır?
H2 – Kazan Arızalarını Önlemenin Önemi
Kazan sistemleri yüksek sıcaklık ve basınç altında çalıştığı için suyun içerdiği istenmeyen maddeler ciddi problemlere sebep olabilir:
- Kireçlenme: Su sertliğini oluşturan kalsiyum ve magnezyum tuzları, yüksek sıcaklıkta çökerek kazan yüzeylerinde kireç tabakası yaratır. Bu tabaka ısı transferini engeller ve enerji verimliliğini azaltır.
- Korozyon: Su içindeki çözünmüş oksijen ve karbon dioksit, kazan malzemelerini aşındırarak delik, çatlak ve kaçaklara yol açabilir.
- Köpüklenme ve Taşma: Su kalitesindeki düzensizlikler, buhar odalarında köpüklenme yaparak besi suyu taşmasına neden olur. Bu, kazan kapasitesini düşürür ve sistemin emniyetini riske atar.
Bu olumsuz etkilerden korunmak için besi suyu şartlandırma, kazan arızalarının önlenmesinde ve bakım maliyetlerinin düşürülmesinde büyük önem taşır.
Besi Suyu Şartlandırma Nasıl Yapılır?
Teknik olarak besi suyu şartlandırma süreci; suyun fiziksel, kimyasal ve mekanik işlemlerle temizlenmesini ve suyun kazan işletmesi şartlarına uyarlanmasını kapsar. Aşağıda kazan arızalarını önlemek için uygulamanız gereken beş temel adımı inceleyebilirsiniz.
H2 – 1. Su Sertliğinin Kontrolü ve Yumuşatma
- Su sertliği, kalsiyum ve magnezyum iyonlarının sudaki yoğunluğunu ifade eder.
- Sert su, ısıtıldığında kireç (CaCO3) olarak çöker, bu da kazan borularında ve yüzeylerinde tıkanma ve izolasyon oluşturur.
- Su yumuşatma işlemi, iyon değişim reçineleri veya ters ozmoz sistemleri kullanılarak yapılır; bu sayede sertlik oluşturan iyonlar sudan uzaklaştırılır.
H3 – Kullanılan Yöntemler
- İyon Değiştirme Reçineleri: Kalsiyum ve magnezyum iyonlarını sodyum iyonları ile değiştirir.
- Ters Ozmoz: Zararlı çözünmüş katıları sudan filtreler.
- Kimyasal Sertlik Giderimi: Fosfat ve polifosfat bazlı kimyasallar kullanılarak çözünürlük artırılır.
H2 – 2. Çözünmüş Oksijenin Giderilmesi (Dezoksidasyon)
- Su içindeki çözünmüş oksijen, kazan için en büyük korozyon etkenlerinden biridir.
- Dezoksidasyon işlemi ile bu oksijen fiziksel veya kimyasal yöntemlerle sudan uzaklaştırılır.
H3 – Uygulanan Metotlar
- Vakum Deaerasyonu: Suyun basınç düşürülerek oksijenin buharlaşması sağlanır.
- Kimyasal Dezoksidanlar: Hidrazin, sodyum sülfat vb. kimyasallar oksijeni tüketerek korozyonu önler.
H2 – 3. pH Değerinin Ayarlanması
- Besi suyunun pH değeri genellikle 8.5 ile 9.5 arasında tutulmalıdır.
- Düşük pH asidik ortam yaratır, bu da korozyon riskini artırır.
- Yüksek pH ise kireç birikimini hızlandırabilir.
- pH ayarı kimyasal dozaj kontrolü ile sağlanır.
H3 – pH Düzenleme Teknikleri
- Amonyak veya Amonyak Türevleri: pH artırmak için kullanılır.
- Karbondioksit Kontrolü: CO2 varlığı pH’ı düşürür; bunun kontrolü sağlanmalıdır.
H2 – 4. Filtrasyon ve Mekanik Temizlik
- Besi suyundaki askıda katı maddeler ve partiküller, kazan ekipmanlarına zarar verebilir.
- Mekanik filtreler ve manyetik ayırıcılar kullanılarak bu partiküller sudan temizlenmelidir.
- Düzenli filtrasyon kazan performansını ve ekipman ömrünü uzatır.
H2 – 5. Kimyasal Madde Dozajı ve İzleme
- Besi suyuna kimyasal dozajı yapılırken, su analizleri düzenli aralıklarla gerçekleştirilmelidir.
- Kimyasal dozajı, suyun kalite parametrelerine göre optimize edilir.
- Kullanılan kimyasallar arasında korozyon inhibitörleri, dispersanlar ve köpük önleyiciler yer alır.
Besi Suyu Kalitesini İzlemek İçin Öneriler
- Periyodik Su Analizleri: Sertlik, alkalinite, pH, çözünmüş oksijen gibi değerler sürekli takip edilmelidir.
- Online Ölçüm Cihazları: Otomatik sensörler ile su kalitesi gerçek zamanlı izlenebilir.
- Düzenli Bakım ve Kalibrasyon: Su şartlandırma ekipmanlarının bakımı ve sensörlerin kalibrasyonu ihmal edilmemelidir.
Sonuç / Özet
Besi suyu şartlandırma, endüstriyel kazanlarda oluşabilecek arızaların önlenmesi ve sistem verimliliğinin artırılması için zorunludur. Su sertliği kontrolü, çözünmüş oksijenin giderilmesi, pH ayarı, mekanik filtrasyon ve kimyasal dozajı olmak üzere 5 temel adım titizlikle uygulanmalıdır. Ayrıca periyodik su analizleri ve online izleme sistemleri sayesinde besi suyu kalitesi sürekli kontrol edilmelidir. Bu teknik ve disiplinli yaklaşım, kazan arızalarını minimize eder, bakım maliyetlerini düşürür ve enerji tasarrufu sağlar. Endüstriyel kazanlarınızın uzun ömürlü ve verimli çalışması için besi suyu şartlandırma süreçlerini mutlaka profesyonel standartlar doğrultusunda planlayınız ve uygulayınız.
